İnternetin tüm yükünü sırtlayan su altı kabloları, büyük bir güvenlik krizinin merkezinde yer alıyor.

  Okyanus tabanındaki sessiz kriz: Tek bir kablonun kopması bile bir ülkeyi yok edebilir Dünyadan izole 48 ada ülkesi, denizlerin derinlikle...

 

Okyanus tabanındaki sessiz kriz: Tek bir kablonun kopması bile bir ülkeyi yok edebilir

Dünyadan izole 48 ada ülkesi, denizlerin derinliklerindeki sınırlı sayıda hatta muhtaç durumda yaşarken, küresel güçlerin bu rotalar üzerindeki askeri gövde gösterileri tehlikeyi artırıyor.

Tüm dijital dünyamız, okyanusların karanlık zemininde uzanan incecik hatların üzerinde ayakta duruyor. Küresel çapta gerçekleşen veri akışının neredeyse tamamı, derin sulardaki bu kablolar sayesinde hedefine ulaşıyor. Fakat bu devasa bağımlılık, özellikle ana karadan uzak coğrafyalarda büyük bir zafiyeti de beraberinde getiriyor.

Dünya genelinde ekonomik olarak güçlü pek çok ülkenin de dahil olduğu 48 ada devleti, dış dünya ile iletişim kurabilmek için denizin altındaki topu topu 126 kabloya güvenmek zorunda. Bu durum, jeopolitik krizlerden sıradan balıkçılık faaliyetlerine kadar her şeyi büyük birer tehdide dönüştürüyor.

Siber güvenlik alanında çalışmalar yürüten Comparitech, ada ülkelerinin bu yapısal risklerini ortaya koyan kapsamlı bir rapor yayımladı. Hazırlanan endekste hat sayıları, deniz trafiğinin yoğunluğu ve askeri risk bölgelerine yakınlık gibi hayati unsurlar puanlandı. En riskli durumun 8 puanla ifade edildiği araştırmada, sakin suları ve alternatif hatları sayesinde Yeni Zelanda sıfır puanla en güvenli bölge ilan edildi. Avrupa cephesinde İzlanda 5 risk puanıyla dikkat çekerken, Asya'da ise Bahreyn ve Brunei 6 puanla tehlikenin en yüksek olduğu yerler arasında konumlandı.

Altyapıdaki çeşitlilik, olası bir kriz anında devletlerin can simidi haline geliyor. Büyük ekonomiler zarar gören bir hattın yükünü hızla diğerine aktarabilirken, küçük ada devletleri bu imkandan tamamen mahrum durumda. Tuvalu, Nauru ve Kiribati gibi beş ada ülkesinin dış dünyayla olan yegane bağı, kendilerine uzanan tek bir kablodan ibaret. Dolayısıyla bu hatta yaşanacak bir kopma, tüm ülkenin dijital olarak haritadan silinmesi demek. Nitekim 2022'de Tonga yakınlarında meydana gelen su altı volkan patlaması bu acı senaryoyu gerçeğe dönüştürdü. Tek kablosu kopan ada halkı, dış dünyayla hiçbir iletişim kuramadan tam beş hafta geçirmek zorunda kaldı. Okyanus tabanında her yıl yaşanan yaklaşık 200 arızanın baş sorumlusu çoğunlukla gemi çıpaları olsa da, artık ufukta çok daha organize bir tehlike var.

Suların altındaki stratejik savaşlar

Derin denizlerdeki bu veri hatları, küresel güçlerin yeni hesaplaşma sahasına dönüşmüş durumda. Stratejik bir koz haline gelen kablolar, askeri planların da merkezinde. Örneğin İran Devrim Muhafızları, Hürmüz Boğazı'ndaki kablo rotalarına hakim olduklarını duyurarak bu altyapıyı açıkça bir hedef olarak konumlandırdı. Benzer şekilde Kuzey Atlantik'te Rus denizaltılarının kablo hatları çevresindeki hareketliliği Birleşik Krallık tarafından yakından takip ediliyor. Çin ise işi bir adım daha ileri götürerek 4 bin metre derinlikte kablo kesme kapasitesine sahip yeni teknolojilerini test etmeye başladı bile.

Milenyum çağının bu hassas ağını korumak ya da bir arıza anında müdahale etmek ise devasa bütçelere ve zamanlara mal oluyor. Tüm dünyada bu derinlikteki sorunlara müdahale edebilecek donanımda yalnızca dört adet tamir gemisi mevcut. Sektörü ellerinde tutan büyük şirketlerin tekelci yaklaşımları ve yeni hatların kurulum maliyetleri, küçük ülkelerin alternatif üretmesini neredeyse imkansız kılıyor. Gelecekte uydu teknolojileri gibi alternatif yapısal çözümler yaygınlaşmazsa, bu izole devletler tek bir fiziki bağın sağlamlığına güvenerek yaşamaya devam edecek.