SpaceX’e ait bir roket, 5 Ağustos’ta ses hızının yedi katı süratle Ay’a çarpacak. Bilim insanlarına göre olay risk taşımıyor ancak gelecekteki Ay görevleri için uyarı niteliğinde.

  SpaceX’in roketi saatte 8.700 kilometre hızla Ay'a çarpacak 2025 yılının başında fırlatılan bir Falcon 9 roketine ait üst kademe, bu y...

 

SpaceX’in roketi saatte 8.700 kilometre hızla Ay'a çarpacak

2025 yılının başında fırlatılan bir Falcon 9 roketine ait üst kademe, bu yaz Ay yüzeyine çarpmaya hazırlanıyor. Gökbilimcilerin hesaplamalarına göre söz konusu cisim, 5 Ağustos tarihinde Türkiye saatiyle 09:44’te Ay’a ulaşacak ve çarpışma anında yaklaşık saniyede 2,43 kilometre, yani saatte 8.700 kilometre hızla hareket ediyor olacak. Bu hız, ses hızının yaklaşık yedi katına karşılık geliyor.

Falcon 9, Ay’a düşecek

Yaklaşık 13,8 metre uzunluğunda ve 3,7 metre çapında olan roket üst kademesi, Ay’ın kayda değer bir atmosferinin bulunmaması nedeniyle parçalanmadan doğrudan yüzeye ulaşacak. Çarpışmanın, Ay’ın Dünya’ya bakan yüzünde yer alan Einstein Krateri civarında gerçekleşmesi bekleniyor.

Falcon 9'un üst aşamasını gösteren bir fotoğraf.

Raporlara göre bu olay teknik olarak izlenebilir olsa da, çarpışmanın yarattığı etkinin Dünya’daki teleskoplarla gözlemlenmesinin oldukça zor olacağı belirtiliyor. Ay, Kuzey Amerika’nın doğusu ve Güney Amerika’nın büyük bölümünden görülebilir konumda olacak ancak çarpışmanın parlaklığı görüş için yeterli olmayabilir.

2025’te fırlatılmıştı

Bilim insanları cismin kökeni konusunda ise oldukça net. Buna göre söz konusu üst kademe, 15 Ocak 2025’te fırlatılan Falcon 9 roketinin ikinci aşaması olarak tanımlanıyor. Bu görev kapsamında Firefly Aerospace’in Blue Ghost ve Japonya merkezli ispace’in Hakuto-R adlı iki ayrı Ay iniş aracı uzaya gönderilmişti.

 

Blue Ghost başarıyla Ay’a iniş yaparken Hakuto-R görevini tamamlayamamıştı.

Öte yandan Falcon 9’un üst kademesi, Ay yüzeyine çarptığında küçük bir krater oluşturacak. Ay’da aktif yaşam ya da hassas altyapı bulunmadığı için olayın doğrudan bir risk oluşturmadığı vurgulanıyor.

Bununla birlikte benzer bir durum daha önce de yaşanmıştı. Yaklaşık dört yıl Çin’in Chang’e 5-T1 görevine ait olan bir roket parçası da Ay’a düşmüştü.

Ay görevleri için uyarı niteliğinde

Her ne kadar Falcon 9’un bu beklenmedik ve istenmeyen Ay yolculuğu Dünya için risk oluşturmasa da gelecek için önemli bir uyarı niteliği taşıyor. Bu tür kontrolsüz çarpışmalar, gelecekte Ay’da kurulması planlanan üsler açısından ciddi risk oluşturabilir. Hem NASA hem de Çin, Ay’ın güney kutbu çevresinde kalıcı insanlı üsler kurmak için hazırlıklarını sürdürüyor.

Bu planlar doğrultusunda Ay’a yönelik roket fırlatmalarının sayısının ciddi biçimde artması bekleniyor. Uzmanlara göre bu artış, yüzey araçları (rover), yaşam modülleri, lojistik ekipmanlar ve iletişim sistemleri gibi çok sayıda yükün taşınmasını gerektirecek. Aynı zamanda Dünya yörüngesine uydu ve veri merkezleri yerleştirmek için de on binlerce roket fırlatması planlanıyor.

Bu nedenle bilim insanları basit bir çözüm öneriyor. Roket üst kademelerinin görev sonrası Ay veya Dünya’ya çarpmak yerine Güneş yörüngesine yönlendirilmesi mümkün. Bunun için yalnızca ek yakıt ve daha dikkatli görev planlaması gerekiyor.