Yaşlanmanın başlıca sorumlularından biri olarak görülen "zombi hücreler" sanıldığı kadar zararlı olmayabilir. Yeni araştırma, bazı yaşlanmış hücrelerin vücudu koruduğunu gösteriyor. - Kaynak: donanimhaber.com

  Yeni çalışma, yaşlanma karşıtı tedavilerin yönünü değiştirebilir: Tüm "zombi hücreler" kötü değil Yaşlanma karşıtı tedaviler son...

 

Yeni çalışma, yaşlanma karşıtı tedavilerin yönünü değiştirebilir: Tüm "zombi hücreler" kötü değil

Yaşlanma karşıtı tedaviler son yıllarda bilim dünyasının en çok ilgi gösterdiği alanlarından biri hâline gelmiş durumda. Bu çalışmaların önemli bir kısmı ise bilim insanlarının “zombi hücreler” olarak adlandırdığı yaşlanmış hücrelere odaklanıyor. 

Hücre bölünmesini kalıcı olarak durduran bu hücreler zamanla vücutta birikiyor ve çevrelerine salgıladıkları iltihap tetikleyici moleküller sebebiyle yaşlanma sürecini hızlandırıyor. Dokularda biriken bu zombi hücrelerin sebep olduğu iltihaplanma, kalp-damar hastalıklarından nörodejeneratif rahatsızlıklara kadar pek çok yaşa bağlı hastalığın önemli tetikleyicilerinden biri olarak görülüyor. Ne var ki yapılan yeni çalışma, bilim dünyasında uzun süredir kabul gören bu görüşün eksik, hatta hatalı olabileceğini gösteriyor.

Sichuan Üniversitesi Batı Çin Hastanesi'nden Jian Deng ve Dong Yang liderliğinde yürütülen çalışmada, hücresel yaşlanma mekanizmalarına dair bugüne kadar elde edilen bulgular bir arada ele alındı. Yapılan kapsamlı gözlemler, bazı önemli bulgular ortaya çıkardı. Araştırmacılara göre bazı yaşlanmış hücreler yara iyileşmesini destekleyebiliyor, dokuların kendini onarma süreçlerinde görev alabiliyor ve hatta embriyo gelişimi sırasında önemli biyolojik işlevler üstlenebiliyor. Bu da tüm zombi hücreleri tek bir grup olarak değerlendirmenin yanlış olduğunu gösteriyor.

Bilim insanlarına göre bu hücreler bulundukları organa, çevrelerindeki hücrelerle olan etkileşimlerineve oluşum nedenlerine bağlı olarak tamamen farklı davranışlar sergileyebiliyor. Örneğin bazı yaşlanmış hücreler doku onarımını desteklerken, bazıları kronik iltihaplanmayı artırabiliyor ya da kanser gelişimini destekleyebiliyor. Yani bu hücreleri homojen bir yapı olarak değerlendirmemek gerekiyor.

Yaşlanma Karşı Tedavilerde Yaklaşım Kökten Değişebilir

Bu değişen bakış açısı, yaşlanma karşıtı tedavilerin de yönünü değiştirebilir. Bugüne kadar bilim dünyasındaki genel kabul bu yönde olduğu için,  geliştirilen yaşlanma karşıtı tedavilerin büyük bölümü de bu hücreleri ortadan kaldırmaya çalışıyordu. Ancak bu hücrelerden bazılarının zararlı olmadığı gibi faydalı, hatta kritik olabileceğinin anlaşılması, şimdi yeni bir yaklaşıma ihtiyaç doğuruyor.

Nitekim araştırmacılar daha şimdiden daha seçici yöntemler için öneriler sunmaya başlamış durumda. Bunlardan biri, kanser tedavilerinde de kullanılan CAR-T hücre teknolojisi. Bu yöntem sayesinde bağışıklık sistemi yalnızca belirli özelliklere sahip zararlı yaşlanmış hücreleri tanıyıp ortadan kaldırabilir. Bir diğer yaklaşım ise "senomorfik" tedaviler. Bu strateji, hücreleri öldürmek yerine onların salgıladığı zararlı iltihap sinyallerini azaltmayı hedefliyor.

Bilim insanları; tek hücreli omik analizler, soy takibi ve mekânsal hücre profilleme gibi yeni teknolojilerin farklı yaşlanmış hücre alt tiplerini tanımlamada kritik rol oynayacağını düşünüyor. Tabii hem tespit, hem de hedef alma sistemlerinin test edilip geliştirilmesi gerekiyor. Şimdi araştırmacıların başlıca hedeflerinden biri, zararlı zombi hücrelerle faydalıları birbirinden ayrıt edebilecek güvenilir biyobelirteçler geliştirmek oalcak. Eğer bu çalışmalar başarılı olursa, yaşlanmanın olumsuz etkilerini azaltırken vücudun doğal onarım mekanizmalarını koruyan çok daha güvenli tedavilerin geliştirilmesi mümkün olabilir.