Norveç'te 1943 yılında bulunan Gjermundbu miğferi, Viking döneminden günümüze ulaşan en önemli savaş ekipmanlarından biri. Ancak!

  Vikingler’in ikonik miğferleri, aslında hiç olmadı mı? İskandinavya genelinde başka örneklerin bulunmaması, Vikinglerin miğferleri gerçekt...

 

Vikingler’in ikonik miğferleri, aslında hiç olmadı mı?

İskandinavya genelinde başka örneklerin bulunmaması, Vikinglerin miğferleri gerçekten ne kadar yaygın kullandığı konusunda soru işaretleri yaratıyor.

Vikingler denildiğinde akla savaşlar, uzun gemiler ve kılıçların yanı sıra belirli bir miğfer görüntüsü de gelecektir. Ancak arkeolojik bulgular bu popüler imajın önemli bir bölümünü desteklemiyor. Viking döneminden günümüze ulaşan, neredeyse eksiksiz miğferlerin sayısı son derece az ve bunun nedeni araştırmacılar için halen dikkat çekici bir soru.

Bilinen ilk neredeyse eksiksiz Viking miğferlerinden biri, 1943 yılında Norveç'in Ringerike belediyesindeki bir çiftlikte yapılan kazılarda bulundu. Gjermundbu adı verilen miğfer, MS 950 ile 975 yılları arasında öldüğü tahmin edilen güçlü bir savaşçının mezar höyüğünden çıkarıldı.

Miğfer, savaşçının silahları ve at binme ekipmanlarıyla birlikte toplam dokuz parça arasında yer alıyordu. Müze uzmanları tarafından bir araya getirilen parçalar, Viking döneminden günümüze ulaşan en önemli miğfer buluntularından birini oluşturdu.

Neden bu kadar az Viking miğferi bulundu?

Gjermundbu dışında İskandinavya'da tamamen veya neredeyse tamamen korunmuş başka bir Viking miğferine rastlanmadı. Danimarka ve İsveç'te yalnızca birkaç küçük parçanın bulunması, döneme ait savaş ekipmanlarının arkeolojik kaydının neden bu kadar sınırlı olduğunu daha da dikkat çekici hale getiriyor.

Oslo'daki Tarihi Müze'nin Arkeoloji Bölüm Başkanı Marianne Moen, bu durum için iki temel ihtimal üzerinde duruyor. İlk ihtimale göre bazı miğferler deri veya ahşap gibi organik malzemelerden yapılmış olabilir. Bu tür malzemeler zaman içinde çürüdüğü için arkeolojik kayıtlarda iz bırakmamış olabilir. İkinci ihtimal ise Vikinglerin miğferleri sanıldığı kadar yaygın kullanmamış olması. Yani günümüzde savaşçı Vikinglerin tamamının miğfer taktığı düşüncesi, dönemin gerçeklerinden çok daha yaygın bir kullanım izlenimi yaratmış olabilir.

İkinci neredeyse eksiksiz Viking miğferi ise 1950'li yıllarda İngiltere'nin Kuzey Yorkshire bölgesindeki Yarm kasabasında gerçekleştirilen kanalizasyon çalışmaları sırasında ortaya çıkarıldı.

Vikinglerin boynuzlu miğferleri aslında yok muydu?

Vikinglerle özdeşleşen boynuzlu miğferlerin ise arkeolojik bulgularla herhangi bir bağlantısı bulunmuyor. Popüler kültürde sıkça kullanılan bu görüntü, tarihsel bir Viking ekipmanı olmaktan ziyade modern dönemde ortaya çıkan bir tasvir. Viking döneminden önceki Vendel Çağı'na ait bazı tasvirlerde boynuzlu figürlere rastlanıyor. Ancak bu figürlerin insanlara ait miğferleri göstermediği, İskandinav mitolojisindeki yaratıkları temsil ettiği değerlendiriliyor.

Boynuzlu Viking imajının yaygınlaşması ise 19. yüzyıla uzanıyor. Richard Wagner'in ünlü operası için hazırlanan sahne kostümlerinde kullanılan boynuzlu başlıklar, zamanla Vikinglerin görsel temsilinin bir parçası haline geldi. Böylece arkeolojik kanıtlara dayanmayan bir görüntü, uzun yıllar boyunca Vikinglerle birlikte anılan sembollerden birine dönüştü.