Alman ve Japon araştırmacılar, veri merkezlerindeki atık ısıyı kullanarak elektrik harcamadan soğutma yapan yeni bir teknoloji geliştirdi.

  Yapay Zekânın Devasa Elektrik Tüketimine Çözüm: Sunucular Artık Kendi Isısıyla Soğuyacak! Yapay zekâ ve dijital hizmetlerin hızla yaygınla...

 

Yapay Zekânın Devasa Elektrik Tüketimine Çözüm: Sunucular Artık Kendi Isısıyla Soğuyacak!

Yapay zekâ ve dijital hizmetlerin hızla yaygınlaşmasıyla birlikte veri merkezlerinin elektrik tüketimi, âdeta küçük bir mahallenin harcadığı enerji seviyelerine ulaştı. Bu tesislerin harcadığı toplam elektriğin yaklaşık %40'ı ise yalnızca sunucuları soğutmak için kullanılıyor.

Almanya'daki Karlsruhe Teknoloji Enstitüsü ve Japonya'daki Tsukuba Üniversitesi'nden araştırmacılar, dışarıdan elektrik harcamak yerine sunucuların ürettiği atık ısıyı kullanarak soğutma yapan yenilikçi bir cihaz geliştirdi.

Çözümün kaynağı nikel-titanyum şeritler

Sistem, dışarıdan bakıldığında termodinamik yasalarına aykırı gibi görünse de kapalı bir döngüde çalışmıyor. Cihaz, bir bileşenden aldığı atık ısıyı kullanarak başka bir bölgenin ısısını düşürüyor. Bu sürecin kalbinde ise komutla şekil değiştiren ve âdeta bir kas gibi kasılabilen iki adet nikel-titanyum metal şerit yer alıyor.

Süreç, ilk metal şeridin atık ısıya maruz kalmasıyla başlıyor. Isınan şerit güçlü bir şekilde kasılarak küçük bir plastik bağlantı yardımıyla bağlı olduğu ikinci şeridi çekip esnetiyor. Esnetilen ikinci şerit ilk etapta ısınsa da üzerindeki gerilim serbest bırakıldığında hızla eski hâline dönüyor ve bu esnada belirgin şekilde soğuyor. Oluşan bu soğukluk, döngünün belirli noktalarında temas eden bakır plakalar vasıtasıyla toplanıyor.

Geleceğin soğutma teknolojisi olabilir

Geliştirilen prototip henüz emekleme aşamasında. 130 °C'lik bir ısı kaynağıyla beslenen mevcut cihaz, sıcak ve soğuk tarafları arasında 2,2 Kelvinlik bir fark oluşturabiliyor.

Veri merkezlerindeki işlemcilerin genellikle 60 ila 85 °C arasında çalıştığı ve mevcut sistemlerin bu sıcaklığı 10 ila 20 derece düşürmesi gerektiği düşünüldüğünde, prototipin ticari kullanıma girmesi için biraz daha zamana ihtiyacı var. Araştırmacılar, bu performansı artırmak için birden fazla metal şeridi paralel olarak istifleyecekleri yeni modeller üzerinde çalışmaya devam ediyor.