AB'nin yeni hedefi uydudan yavaşlatma

  Otomobiller sadece uyarmayacak, hızınızı da kesecek: AB'nin yeni hedefi uydudan yavaşlatma Avrupa Birliği'nin değerlendirdiği yeni...

 

Otomobiller sadece uyarmayacak, hızınızı da kesecek: AB'nin yeni hedefi uydudan yavaşlatma

Avrupa Birliği'nin değerlendirdiği yeni düzenleme hayata geçerse 2030 sonrası satılan otomobiller hız sınırını aşan sürücünün aracını otomatik olarak yavaşlatabilecek.

Avrupa Birliği'nde satılan tüm yeni otomobillerde Akıllı Hız Destek Sistemi (ISA) artık zorunlu olarak yer alıyor. Sistem, bulunduğunuz yoldaki hız sınırını gösteriyor, sınır aşıldığında sesli uyarı veriyor ve adaptif hız sabitleyici kullanıldığında aracı bu sınıra göre ayarlıyor.

Ancak ortaya çıkan yeni iddialara göre Avrupa Birliği bununla yetinmek istemiyor. Gündemdeki öneri hayata geçerse, 2030'dan sonra satışa çıkacak otomobiller hız sınırını yalnızca göstermeyecek, aynı zamanda sürücünün aracı daha hızlı kullanmasını da engelleyebilecek.

Otomobil hız sınırını kendi uygulayabilir

İddialara göre değerlendirilen sistem, uydu verileri ve araç üzerindeki sensörleri kullanarak otomobilin bulunduğu konumu belirleyecek. Daha sonra bu bilgi bölgedeki hız limitiyle karşılaştırılacak.

Araç hız sınırını aşarsa sistem motor gücünü düşürecek ve otomobilin daha fazla hızlanmasına izin vermeyecek. Yani sürücü yalnızca uyarı almakla kalmayacak, aracın performansı da doğrudan sınırlandırılacak.

Bu fikri destekleyenler, sistemin trafik kazalarını ve can kayıplarını azaltabileceğini düşünüyor. Buna karşı çıkanlar ise sürücünün kontrolünün giderek araçtan alınacağını savunuyor.

Mevcut sistemler bile hatalar yapabiliyor

Temmuz 2024'ten bu yana Avrupa Birliği'nde satılan tüm yeni otomobillerde ISA sistemi bulunuyor. Bu sistem kameralar, GPS verileri ve haritalardan yararlanarak hız sınırını belirliyor. Sürücü isterse sistemi kapatabiliyor veya uyarıları devre dışı bırakabiliyor. Ancak araç yeniden çalıştırıldığında sistem tekrar aktif hale geliyor.

Bugünkü ISA sistemleri çoğu zaman doğru çalışsa da kusursuz değil. Yanlış hız tabelasını algılayabiliyor veya eski harita verileri nedeniyle hatalı hız sınırı gösterebiliyor.

Şu anda bu hatalar sadece yanlış bir uyarıya neden oluyor. Ancak aynı sistem aracın hızını doğrudan düşürmeye başlarsa küçük görünen bu hatalar güvenlik sorununa dönüşebilir.

En büyük risk yanlış hız sınırı algılaması

Uzmanların dikkat çektiği en büyük senaryolardan biri, otoyolda ilerleyen bir otomobilin yanlış veri nedeniyle kendisini düşük hız sınırına sahip bir bölgede sanması.

Bu durumda araç aniden motor gücünü azaltabilir. Böyle bir davranış özellikle yüksek hızda ilerleyen trafikte ciddi risk oluşturabilir.

Test sonuçları soru işaretlerini artırıyor

İngiltere merkezli Thatcham Research tarafından yapılan testler de mevcut sistemlerin her durumda güvenilir olmadığını gösteriyor.

Kuruluşun verilerine göre bazı otomobiller Avrupa Birliği'nin resmi testlerinden geçmesine rağmen gerçek yol koşullarında hız sınırı değişimlerini doğru algılamakta zorlanıyor.

En kötü performans gösteren araç, mesafeye göre yapılan ölçümde yüzde 91,3 doğruluk oranına ulaştı. Ancak hız sınırının değiştiği noktalara göre değerlendirildiğinde bu oran yüzde 74,3'e düştü. Başka bir ifadeyle sistem yaklaşık her dört değişimden birinde yanlış hız sınırı gösterdi.

En başarılı araçta bile doğruluk oranı yüzde 98,39'dan yüzde 90,3'e geriledi.

Araştırma sırasında bazı araçların İngiltere yollarında 5 mph ve 100 mph gibi gerçekte bulunmayan hız sınırları göstermesi de dikkat çekti. Uzmanlar, bu tür hataların sürücülerin sisteme olan güvenini azaltacağını belirtiyor. Bugün yalnızca uyarı veren bir sistem için bu durum rahatsız edici olabilir. Ancak aynı sistem aracın hızını kontrol etmeye başlarsa sonuçları çok daha ciddi olabilir.

Yeni güvenlik sistemleri artıyor

Avrupa Birliği son yıllarda otomobiller için birçok yeni güvenlik teknolojisini zorunlu hale getirdi. Hız uyarı sistemi, sürücü yorgunluk tespiti, dikkat dağınıklığı uyarısı ve olay veri kaydedicisi bunlardan bazıları.

Bunun yanında yeni araçlarda alkol kilidi sistemlerinin bağlanabilmesi için gerekli elektrik altyapısının bulunması da zorunlu tutuluyor.

Bu düzenlemeler bazı tüketici grupları, otomobil üreticileri ve otomobil tutkunları tarafından fazla müdahaleci bulunuyor.

Henüz kesinleşmiş bir karar yok

Şimdilik Avrupa Birliği'nin uydu destekli hız sınırlama sistemini zorunlu hale getiren resmi bir kararı bulunmuyor. Konu yalnızca değerlendirilen öneriler arasında yer alıyor.

Böyle bir düzenleme yürürlüğe girerse hem siyasi çevrelerden hem de sürücülerden güçlü tepkiler gelebilir. Özellikle yanlış hız sınırı algılayan bir otomobilin sürücüyü istemediği halde yavaşlatması, tartışmaların en önemli başlıklarından biri olmaya aday görünüyor.