Bilim insanları, bir hastanın beynindeki ağrı haritasını çıkararak ağrı hissini azaltmayı başardı.

  Ağrı Kesici İlaçlara Son Olabilir: Kişiselleştirilmiş Beyin Uyarımı Kronik Ağrıları Hafifletebiliyor! Brain Stimulation dergisinde yayımla...

 

Ağrı Kesici İlaçlara Son Olabilir: Kişiselleştirilmiş Beyin Uyarımı Kronik Ağrıları Hafifletebiliyor!

Brain Stimulation dergisinde yayımlanan küçük çaplı bir vaka çalışması, doğru noktaya uygulanan küçük elektrik sinyallerinin en dirençli ve karmaşık kronik ağrıları bile kesebileceğini ortaya koyuyor.

Kırık bir kemiğin aniden verdiği keskin acının aksine, beyin ve omurilikteki değişimlerden kaynaklanan kronik ağrılar iyileşme sürecinden sonra da varlığını sürdürür. Bu tür ağrıların tedavisi ise oldukça zordur. Stanford Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden beyin cerrahı Michael Lim, hastaların büyük acılar çektiğini ve mevcut tedavi seçeneklerinin son derece sınırlı olduğunu belirtiyor. Çalışmada yer almayan Lim, elde edilen sonuçların bu tür inatçı ağrıların tedavisinde yepyeni bir ufuk açtığını ifade ediyor.

Kişiye özel beyin haritası oluşturuluyor

Kronik ağrıyla mücadelede kullanılan yöntemlerden biri de beyne ince tellerle yerleştirilen elektrotlar ve göğse takılan bir pille uygulanan Derin Beyin Uyarımı (DBS). Genellikle Parkinson tedavisinde tercih edilen bu yöntem, depresyon gibi farklı rahatsızlıklar için de araştırılıyor ancak DBS’nin kronik ağrı üzerindeki etkisi kişiden kişiye değişebiliyor. Stanford Üniversitesi'nden beyin cerrahı ve nörobimci Vivek Buch, ağrı deneyiminin duyusal, kimyasal ve duygusal ağların birleşimiyle oluştuğunu ve her insanın beyninde farklı bir işleyişe sahip olduğunu belirtiyor.

Araştırmacılar bu karmaşıklığı çözmek için basit bir mantık izledi: Önce kişinin beyindeki ağrı haritasını çıkarmak, ardından doğru noktalara hassas elektrik sinyalleri göndererek ağrı iletimini engellemek. Şiddetli ve kronik yüz ağrısı çeken üç gönüllüyle yürütülen çalışmada, kafatasına açılan küçük deliklerden geçici elektrotlar yerleştirildi. Üç gün boyunca farklı noktalara gönderilen elektrik sinyalleri sayesinde her hastanın ağrı yapısına dair kritik bilgiler elde edildi.

Tedavinin geleceği için önemli bir adım

Testler sonucunda katılımcılardan birinde belirgin bir değişim olmazken, iki kadının ağrılarında ciddi iyileşme sağlandı. Testlerde olumlu yanıt alınan 40'lı yaşlardaki bir kadın hastanın beynine kalıcı elektrotlar yerleştirildi. 6 ve 12 ay sonra yapılan kontrollerde hastanın durumunun hâlen çok iyi olduğu aktarıldı. Diğer kadın hasta ise yakın zamanda kalıcı implant ameliyatı olmayı planlıyor.

Uyarılardan fayda görmeyen üçüncü hasta bile araştırmacılar için kıymetli veriler sundu. Nörobilimci Karl Deisseroth, hangi hastanın tedaviden fayda görmeyeceğini öngörebilmenin en az başarılı sonuçlar kadar değerli olduğunu vurguluyor. Araştırmacılar, bu haritalama yöntemini hem farklı hastalıklarda bir tedavi seçeneği olarak kullanmayı hem de beynin gizemlerini daha derinlemesine çözmeyi hedefliyor.